Kan je in een hersenpan het genie herkennen? Herkenbaar aan het voorhoofdsbeen, het os occipitale, of aan twee kleine brokstukken aan de andere kant van de Atlantische Oceaan?

Over een nieuwe theatertekst, gestructureerd als een symfonie van Beethoven, slaan acteur Stefaan Degand en dirigente Pascale Van Os na Maestro Degand opnieuw de handen in elkaar.
Ditmaal ontleden ze niet alleen de muziek, maar ook het idee van het muzikale genie. Samen met een live-orkest en piano, door middel van gesproken –en gebarentaal, trekken ze een snijlijn door Ludwig van Beethovens mythe, zijn partituren én zijn schedel. Ze voeren een theatrale vivisectie uit in vier bewegingen die muziek zichtbaar – en stilte hoorbaar maakt. Zo gaan ze op zoek naar wat het vooreen mens kan betekenen om als “genie” bestempeld te worden.

Aan de hand van zijn schedel speelt Stefaan Degand Ludwig van Beethoven. Tegelijk treedt hij in dialoog met verschillende personages uit diens leven. De idealen, verhalen en tekortkomingen van de componist worden opgenomen, onderzocht, bevraagd en begeleid door fragmenten uit zijn symfonische oeuvre. Onder meer Beethovens gelijkenis met – en zijn wens om Hamlet te vertonen, vormen een dramaturgisch vertrekpunt voor LUDWIG. Maar hier wordt niet het theatrale skelet van Shakespeare opgegraven, wél de schedel van de Duitse componist. LUDWIG is geen historische lezing, geen klassiek concert, maar een symfonisch opgebouwde theateravond: van neuron tot Napoleon, van stilte tot storm.

Net als Beethoven ambieert LUDWIG daarbij een nieuwe luisterhouding. Echter, waar luisteren in de negentiende eeuw – toen de cultus van het genie hoogtij vierde – van ontspanning tot inspanning werd verheven om een exclusiverend Bildungsideaal te dienen, wordt die redenering tijdens deze theateravond omgedraaid. Want wat als we ook met onze ogen, huid, handen, adem, trillingenen via beengeleiding kunnen luisteren? Wat als ‘horen’ toegankelijker wordt? Net zoals de Negende voor iedereen zingbaar had moeten zijn, streeft deze voorstelling naar een gedeelde hoorbaarheid. Weg van de kantiaanse verheerlijking van het scheppende individu en richting een tastbare, gemeenschappelijke ervaring en vreugde. LUDWIG genereert deze ‘Ode an die Freude’ door muziek, taal en beweging gelijk en gelijktijdig aan te bieden. Zoalsde Zevende symfonie haar ritmische puls ontleent aan het Griekse theater, zo volgt deze theatertekst ook een muzikaal patroon van vier bewegingen: allegro, adagio, scherzo, finale. Muziek en theater worden omgekeerd en omgedacht. Degand enVan Os creëren zo, samen met jonge theatermaker Loïs Heirman, een theatersymfonie voor stemmen, gebaren, instrumenten en stilte: een dialoog tussenMonoloog en Symfonie, tussen klank en –.
Deze theatersymfonie eindigt zo, net als Beethovens Vijfde, niet in een lieto fine, maar in een nec plus ultra: een zoektocht naar het moment waarop communicatie faalt, en betekenis zich tastend, onverwacht en opnieuw aandient. Zo ontstaat een avond waarin niet alleen het hoofd, de geest, het oor en de schedel centraal staan, maar het hele lichaam zintuiglijk resoneert.

Stefaan Degand (°1978) studeerde toneel aan de Studio Herman Teirlinck in Antwerpen. Hij speelde mee in talloze theatervoorstellingen, films en TV. Hij werkte o.a. bij Toneelhuis, KVS, LOD, Transparant, Walpurgis, Dogtroep, Abattoir ferme, Theatercompagnie, Theater Zuidpool, Artemis, Theater Antigone, Mexicaanse Hond, Orkater, Het Gevolg, Het Banket, De Schone Compagnie, Compagnie Marius, Oxalys, Le concert spirituel, De Koe, Antwerp Symfonic Orchestra, Het Paleis, Vlaams symfonisch orkest, de Roovers, Opera Ballet Vlaanderen,....
Hij is ook de auteur van de bestseller Dag liefje, met Mila gaat het goed en ik klungel lekker verder

Loïs Heirman is een jonge regisseuse met internationale ervaring. Ze behaalde een master in Theaterwetenschappen aan de Universiteit Gent en volgde aansluitend een masteropleiding Muziektheaterregie aan de Hochschule für Musik in Karlsruhe. Via een Erasmusprogramma in Theatre Making (MA) aan de University of Kent en dankzij stages in regie en dramaturgie bij onder andere Opera Ballet Vlaanderen/Kunst in de Klas, el Teatro de la Maestranza, het Hessisches Staatstheater Wiesbaden en OperaVision deed ze waardevolle praktijkervaring op.
Regieassistenties voer(d)en Loïs onder meer naar de Dutch National Opera, het Badisches Staatstheater Karlsruhe en La Monnaie/De Munt. Als regisseuse zoekt ze graag kritisch de grenzen van het repertoire op.
Vanuit die houding realiseerde ze eigen creaties in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, België en Nederland, waaronder Macht.Sie.Tod, Crazì for tutti (muziektheater/opera), Duet met een Dode (theater) en Vos Reynaert, de Flierefluyter (musical). Loïs’ werk wordt gekenmerkt door nieuwsgierigheid, speelsheid en een vleugje ‘Killjoy-feminisme’.

Pascale Van Os studeerde orkest- en koordirectie aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Zij is dirigent van o.a. de Flemish Chamber Philharmonic en het Virago Symphonic Orchestra. Ze dirigeerde vooraanstaande orkesten zoals Antwerp Symphony Orchestra, Orchestre Philharmonique Royal de Liège, waar ze assistent-dirigent was van Gergely Madaras. Daarnaast heeft zij gewerkt met het Elblag Chamber Orchestra, Slovak Sinfonietta, Philharmonic Orchestra Flanders, Orchestre de Picardie, Santiago Municipal Chamber Orchestra en Lviv Philharmonic.
Ze behaalde verscheidene prijzen op internationale wedstrijden zoals o.a. de eerste, publieks- en orkestprijs op de Internationale Dirigentenwedstrijd Opéra de Baugé 2023, de Prijs Ernest Van der Eyken 2021, 2de prijs New York Classical Music Competition 2023,...